Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα Τρίκαλα. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων
Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα Τρίκαλα. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων

Παρασκευή 15 Απριλίου 2016

Η ΔΙΑΚΕΚΡΙΜΕΝΗ ΣΥΓΓΡΑΦΕΑΣ ΤΟΥΛΑ ΤΙΓΚΑ ΣΤΟ ΜΟΥΣΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΤΡΙΚΑΛΩΝ




Το Μουσικό Σχολείο Τρικάλων επισκέφθηκε η διακεκριμένη τρικαλινή πεζογράφος κ. Τούλα Τίγκα.. Στον χώρο της βιβλιοθήκης οι μαθητές του α3 τμήματος του Γυμνασίου είχαν την ευκαιρία να συνομιλήσουν με τη συγγραφέα, γενικά για τη λογοτεχνία και ειδικότερα για θέματα που σχετίζονται με τα δικά της βιβλία και την προσωπικότητά της.
Οι νεαροί μαθητές είχαν ολοκληρώσει σχετική προεργασία, η οποία άρχισε στην αρχή του σχολικού έτους. Συγκεκριμένα είχαν χωριστεί σε ομάδες, καθεμία από τις οποίες επέλεξε να διαβάσει και να επεξεργαστεί ένα βιβλίο της συγγραφέως με τον εξής τρόπο: όλα τα μέλη διάβασαν το βιβλίο κρατώντας σημειώσεις σχετικά με τους χαρακτήρες και την πλοκή, όπως διδάχτηκαν κατά τη διάρκεια του μαθήματος της Λογοτεχνίας. Στη συνέχεια, πορευόμενοι ομαδοσυνεργατικά, αντάλλαξαν σε συναντήσεις τους απόψεις για το βιβλίο, συγγράφοντας στο τέλος κείμενο με την υπόθεση του έργου. Ακολούθως κάθε ομάδα παρουσίασε το κείμενό της στην ολομέλεια της τάξης, δεχόμενη ερωτήσεις και σχόλια από τις υπόλοιπες. Η διαδικασία αυτή είχε πολλαπλούς διδακτικούς στόχους: την ενίσχυση της δεξιότητας για ομαδοσυνεργατική εργασία, τη σφυρηλάτηση στενότερων σχέσεων μεταξύ των συμμαθητών, την ανάγνωση και επεξεργασία ενός ολόκληρου μυθιστορήματος με συγκεκριμένη μέθοδο και κριτήρια, την προώθηση της κριτικής ικανότητας και της φιλαναγνωσίας.
Η συνάντηση με την κ. Τίγκα ξεκίνησε με πολύ σύντομη εισήγηση της συγγραφέως, η οποία στη συνέχεια απάντησε σε ερωτήσεις των μαθητών, διατυπωμένες με καταιγιστικό ρυθμό. Θα μπορούσε να ισχυριστεί κανείς ότι δεν έμεινε θέμα άθικτο. Ερωτήσεις για εργοβιογραφικά στοιχεία και για τη μέθοδο εργασίας, τη δόμηση των χαρακτήρων, τις πηγές έμπνευσης, τα προσωπικά αναγνώσματα, την αξία της διδασκαλίας της λογοτεχνίας στο σχολείο και της ανάγνωσης λογοτεχνικών βιβλίων από τους νέους ειδικότερα και από τους ανθρώπους όλων των ηλικιών γενικότερα, όλες αυτές υφάνθηκαν με τον διάλογο σε έναν συνολικό προβληματισμό για το λογοτεχνικό φαινόμενο.
Βαθύς γνώστης της λογοτεχνίας η βραβευμένη συγγραφέας, η οποία τιμά την πόλη μας με την καταγωγή της και τις αναφορές σε αυτήν σε έργα της, με αμεσότητα, ταχύτητα και λιτότητα ανταποκρίθηκε στις προσδοκίες των μαθητών, οι οποίοι με το ήθος, το βάθος και το εύρος των ερωτήσεών τους και τη γενικότερη ωριμότητά τους (αξίζει να σημειωθεί ότι αρκετοί κρατούσαν παράλληλα σημειώσεις) τίμησαν από την πλευρά τους το σχολείο τους, το Μουσικό Σχολείο Τρικάλων, ένα σχολείο που καλλιεργεί ισομέγεθες ενδιαφέρον για τα γράμματα και τις τέχνες.
Σε μια εποχή δίσεκτη από πολλές πλευρές, τέτοιες εμπειρίες με νέους ανθρώπους, οι οποίοι διαμορφώνουν ακόμη το γνωστικό πεδίο το ύφος και το ήθος τους, παρέχουν ελπίδα για καλύτερες μέρες.

Αγαθοκλής Αζέλης

Φιλόλογος







Τρίτη 29 Απριλίου 2014

Ομιλία στην εκδήλωση-τιμής του Δήμου Τρικκαίων στις 17/04/2014 για τη θυσία των 5 ΕΠΟΝιτών στις 18/04/1944

Απλά μαθήματα ηρωισμού και ιστορίας

Κυρίες και κύριοι!
Συγκεντρωθήκαμε σήμερα εδώ για να τιμήσουμε τη μνήμη των πέντε νεαρών συμπατριωτών μας, των πέντε ΕΠΟΝιτών, οι οποίοι πρόσφεραν τη ζωή τους στην κοινή υπόθεση της ελευθερίας όλων μας. Πρόκειται για τους Στέργιο Γάτσα – Γιάννη Μπριάζη – Κώστα Στεργιόπουλο – Κώστα Σύρμπα - Αποστόλη Τσιανάκα. Μέρα που είναι όμως, αντί να ξοδευτούμε σε ανέξοδες ρητορείες, ας αφουγκραστούμε έναν διάλογο ανάμεσα σε έναν σημερινό πατέρα και το παιδί του, σχολικής ηλικίας, που βρίσκονται κάπου ανάμεσά μας:
 
Τι δείχνει αυτό το γλυπτό πατέρα;. Το βλέπω τόσο συχνά αλλά ποτέ δεν έτυχε να σε ρωτήσω…

 Δείχνει πέντε νέους άντρες, που πριν από 70 χρόνια, στις 18 Απριλίου 1944 τους εκτέλεσαν με απαγχονισμό σε τούτον εδώ το χώρο.

 Ποιοι τους εκτέλεσαν;

 Οι Γερμανοί Ναζί κατακτητές.

Πώς βρέθηκαν οι Γερμανοί Ναζί εδώ;

 Κατέκτησαν τη χώρα μας για να πάρουν με τη βία τον πλούτο της και να βάλουν το λαό μας να δουλεύει γι’ αυτούς.

Μόνοι τους εκτέλεσαν τους πέντε νέους;

 Όχι, συνεργάστηκαν μαζί τους μερικοί Έλληνες, οι λεγόμενοι δωσίλογοι, οι οποίοι θεώρησαν ότι τα συμφέροντά τους ταυτίζονταν με τα συμφέροντα των κατακτητών.

Γιατί τους εκτέλεσαν;

Για τιμωρία και παραδειγματισμό.

Τιμωρία για τι;

Διότι αντιστάθηκαν στον κατακτητή. Δε δέχτηκαν μοιρολατρικά να τον υπηρετούν ούτε να αφεθούν έρμαιο στην αυθαιρεσία του. Τον πολέμησαν.

Παραδειγματισμό για τι;

Για να φοβηθούν οι υπόλοιποι και να μην τους μιμηθούν.

Φοβήθηκαν οι υπόλοιποι;

Όχι, επιβεβαιώθηκαν στη σκέψη ότι έχουν λόγους να αντιστέκονται και τους μιμήθηκαν.

Δηλαδή αντιστάθηκαν κι άλλοι στον κατακτητή;

Πολύ μεγάλο μέρος του λαού, οργανωμένο μάλιστα σε αντιστασιακές οργανώσεις.

Εκτελέστηκαν κι άλλοι αντιστασιακοί;

Πάρα πολλοί. Η Ελλάδα είναι γεμάτη μνημεία πεσόντων.

Είχαν κάποια βεβαιότητα για το αποτέλεσμα της δράσης τους αυτοί οι νέοι, κι όλοι όσοι αγωνίστηκαν σαν αυτούς;

Όχι, όμως ήταν βέβαιοι ότι η παθητικότητα δεν τους έδινε καμιά προοπτική αλλά τους εξασφάλιζε μόνον αυτό που ήθελαν να αποφύγουν, δηλαδή τη σκλαβιά, που είναι μια μορφή ηθικού θανάτου.

Άκουσα κάποιον να τους αποκαλεί ήρωες. Οι ήρωες είναι διαφορετικοί από τους άλλους ανθρώπους;

Ήρωες ονομάζουμε κανονικούς ανθρώπους σαν εμάς, οι οποίοι όμως, σε δύσκολες στιγμές, αντί να υπολογίζουν το δικό τους ατομικό συμφέρον, δρουν για το κοινό καλό, θυσιάζοντας το δικό τους.

Εμείς γιατί συγκεντρωθήκαμε εδώ;

Για να τιμήσουμε τη μνήμη αυτών των ηρώων.

Γιατί πρέπει να τους θυμόμαστε;

Γιατί ανήκει στην παράδοσή μας να τιμούμε όσους με ιδέες και πράξεις τους υπηρετούν το κοινό καλό. Επίσης διότι προχωρώντας προς το μέλλον πρέπει που και που να κοιτάζουμε προς το παρελθόν.

Τι σχέση έχει το παρελθόν με το μέλλον;

Όποιος ξεχνάει το παρελθόν είναι καταδικασμένος να το ξαναζήσει, γράφουν οι Γερμανοί στο στρατόπεδο συγκέντρωσης στο Νταχάου.

Κυρίες και κύριοι,

Ζούμε σε έναν τόπο που έχει περάσει πολλά δράματα, πολλές δυσκολίες. Κάθε εποχή έχει τις δικές της. Η εποχή μας επίσης. Στις δύσκολες στιγμές είναι ακόμη πιο έντονη η ανάγκη να ανατρέχουμε σε παραδείγματα που μας δείχνουν το δρόμο και συνάμα γεννούν ελπίδα. Οι ήρωες τους οποίους τιμούμε σήμερα, μας υποδεικνύουν να έχουμε δύναμη ψυχής και να μη φοβόμαστε το φόβο. Ενωμένοι, αλληλέγγυοι και άφοβοι ας διεκδικούμε κάθε μέρα τη θέση μας στον κόσμο. Έτσι θα τιμήσουμε όπως αρμόζει τους αιώνια νέους αυτούς άντρες, που μας κοιτάζουν μέσα από το χάλκινο κορμί τους. Ας είναι αιωνία η μνήμη τους.
 
Αγαθοκλής Αζέλης

 

Παρασκευή 1 Μαρτίου 2013


Ιχνηλατώντας τη χαρά της ανάγνωσης

Μαθητές του Μουσικού Σχολείου Τρικάλων γνωρίζονται με την κ. Μαρούλα Κλιάφα και το λογοτεχνικό της έργο


Α

ποτελεί κοινό τόπο η διαπίστωση ότι οι Νεοέλληνες διαβάζουν λίγο. Για την ακρίβεια, ότι διαβάζουν λίγο μη υποχρεωτικά αναγνώσματα, μεταξύ των οποίων καταλογίζεται η λογοτεχνία. Ο υπέρμετρος εργασιακός φόρτος των μαθητών ήδη από την πρώτη τάξη του Δημοτικού, προϊόν ενός εκπαιδευτικού προσανατολισμού που δεν θέτει ως προτεραιότητα τη μάθηση μέσα στη σχολική τάξη, σε συνδυασμό με μια στρεβλή ιεράρχηση των μαθησιακών αγαθών, ουσιαστικά εξοβελίζει την ανάγνωση με ψυχαγωγικό και μαθησιακό στόχο από τη ζωή των μικρών μαθητών. Η χρησιμοθηρική εργαλειακή αντιμετώπιση της γνώσης επιφέρει το τελειωτικό χτύπημα στο Γυμνάσιο και το Λύκειο. Οι έλληνες ακαδημαϊκοί πολίτες γεννώνται χωρίς αναγνωστική κουλτούρα. Αυτό συμβαίνει μολονότι στη χώρα μας υπάρχει στις δεκαετίες της μεταπολίτευσης υψηλής στάθμης πολυάριθμη βιβλιοπαραγωγή, σε σημείο που να αναρωτιέται κανείς ποιοι διαβάζουν όλα αυτά τα εν πολλοίς θαυμάσια βιβλία.

Σ

κεπτόμενος ότι το σχολείο οφείλει και συνάμα έχει τη δυνατότητα να οδηγήσει τους μαθητές στα μονοπάτια της φιλαναγνωσίας, επιχειρώ τα τελευταία χρόνια να ανοίξω στη σχολική καθημερινότητα χώρο για τη συστηματική ανάγνωση από τους μαθητές λογοτεχνικών βιβλίων, στο περιθώριο του μαθήματος της λογοτεχνίας. Ο στόχος είναι πολυδιάστατος: οι μαθητές να διαβάσουν τουλάχιστον ένα ολόκληρο μυθιστόρημα επιδιώκοντας την αναγνωστική απόλαυση με τη συστηματική προσέγγιση, παρακολουθώντας αφηγηματικές στρατηγικές, παρατηρώντας χαρακτήρες, διεισδύοντας στους προβληματισμούς του συγγραφέα. Συμπληρωματικός στόχος είναι να εξασκηθούν οι μοναχικοί στη δουλειά τους μαθητές του ελληνικού σχολείου, στην ομαδοσυνεργατική εργασία.

Θ

εωρώντας ότι το προαναφερθέν εγχείρημα πρέπει να λαμβάνει χώρα το συντομότερο δυνατόν, επιλέγω να το εφαρμόζω στην Α΄ Γυμνασίου. Φέτος το εφάρμοσα σε δύο τμήματα της Α΄ Γυμνασίου του Μουσικού Σχολείου Τρικάλων, το Α2 και το Α3, με έναν συμπληρωματικό στόχο, να γνωρίσουν οι μαθητές προσωπικά τον συγγραφέα του οποίου τα έργα θα διάβαζαν. Επιλέξαμε να ασχοληθούμε με βιβλία της καταξιωμένης τρικαλινής συγγραφέως κυρίας Μαρούλας Κλιάφα.

Τ

α παιδιά κάθε τμήματος χωρίστηκαν σε ομάδες με κατά μέσον όρο τέσσερις μαθητές. Μετά από μια εισαγωγική παρουσίαση των έργων της κ. Κλιάφα, κάθε ομάδα επέλεξε ελεύθερα ένα βιβλίο της για ανάγνωση και επεξεργασία. Η συγκρότηση των ομάδων έγινε μάλλον εύκολα, όμως δεν ήταν πάντα εύκολη η συνάντηση των μαθητών τα Σαββατοκύριακα, στον λιγοστό χρόνο που τους απομένει από τις πολυάριθμες δραστηριότητές τους. Άλλη ομάδα εργάστηκε ταχύτερα, άλλη βραδύτερα, εξαίρεση αποτέλεσε ομάδα που δεν λειτούργησε ομαδικά παρά ατομικά, οπότε σε αυτή την περίπτωση είχαμε πολλές ατομικές τελικές εργασίες, αντί για μια ομαδική. Οι δυσκολίες που προέκυψαν στην ομαδική εργασία κατέδειξαν ακριβώς την αξία της προσπάθειας. Η τελική υλοποίηση της συνεργασίας αντικατοπτρίζει την επιτυχία των μαθητών να εργαστούν τελικά σε ένα νέο εν πολλοίς πλαίσιο. Το αποτέλεσμα ήταν δημιουργικό και ενδιαφέρον.

Κ

άθε ομάδα έγραψε σε συνεργασία μια περίληψη του βιβλίου, παρουσιάζοντας την υπόθεση και τους χαρακτήρες. Όταν ολοκληρώθηκαν οι εργασίες, έλαβε χώρα μια συνάντηση στην υποδειγματικά οργανωμένη από τον φιλόλογο κ. Θανάση Τσουκνίδα βιβλιοθήκη του σχολείου, στην οποία παρουσιάστηκαν οι εργασίες και έγινε συζήτηση γι’ αυτές. Θεωρήθηκε ότι ήταν ο πιο ζεστός και κατάλληλος χώρος για τη συγκεκριμένη δραστηριότητα. Το αποτέλεσμα της κάθε συνάντησης ήταν ιδιαιτέρως γόνιμο, η συζήτηση ζωηρή και διεισδυτική, επομένως αποτελεσματική. Με τον τρόπο αυτόν οι μαθητές δεν διάβασαν απλώς συστηματικά και δημιουργικά ένα ολόκληρο βιβλίο, υπερβαίνοντας την αποσπασματικότητα του καθημερινού μαθήματος, αλλά γνώρισαν σε ένα βαθμό τέσσερα ακόμη βιβλία της ίδιας συγγραφέως, αποκτώντας ένα πανόραμα του συγγραφικού της έργου και αδημονώντας να διαβάσουν οι ίδιοι τα υπόλοιπα βιβλία της, για τα οποία έκαναν λόγο οι συμμαθητές.

Τ

ο επόμενο βήμα ήταν η πρόσκληση της προσηνούς κ. Κλιάφα στο σχολείο μας, για μια συνομιλία με τους μαθητές. Τα παιδιά υποδέχθηκαν τη συγγραφέα με καταιγισμό ερωτήσεων κι εκείνη τα προσέγγισε με τη γνωστή παιδαγωγική της επάρκεια, έμπειρη στην ψυχολογία των εφήβων. Χωρίς να προσέλθουν απροετοίμαστοι στη συνάντηση οι μαθητές, προτιμήθηκε να προβληματιστούν κατά μόνας για τις ερωτήσεις που θα ήθελαν να θέσουν ενώπιοι ενωπίω στη συγγραφέα, παρά να σκηνοθετηθεί μια παρωδία αυθορμητισμού με τους μαθητές να κρατούν σε χαρτάκι ερώτηση διατυπωμένη από τον καθηγητή τους. Ο χρόνος κύλησε με μεγάλη ταχύτητα, καθώς οι ερωτήσεις των παιδιών ήταν εκ προοιμίου πολλές, συνάμα όμως κάθε ερώτηση απαντημένη προκαλούσε νέες αλυσιδωτές ερωτήσεις. Μόνη η επίκληση των κανόνων του ημερησίου προγράμματος του σχολείου μπόρεσε να πείσει τους μαθητές να διακόψουν τις ερωτήσεις τους. Στα πρόσωπά τους, καθώς έβγαιναν από τη βιβλιοθήκη, φαινόταν η ένταση της νέας εμπειρίας. Στη συζήτηση ανατροφοδότησης που ακολούθησε την επόμενη μέρα στην τάξη είχαν πολλά εύστοχα να πουν. Κυριαρχούσε η ικανοποίηση από την προσήνεια της συγγραφέως και τις αναλυτικές απαντήσεις της σε όλες τις ερωτήσεις, συνάμα από μια απομυθοποίηση, η οποία επενέργησε πολύ θετικά στα παιδιά: η συγγραφέας τους δεν ήταν ένας αποτραβηγμένος από τα εγκόσμια άνθρωπος, παρά κάποιος που τα κατανοεί, τα σέβεται και συνάμα μπορεί να είναι οικείος μαζί τους. Τέλος η αίσθηση που ο ίδιος αποκόμισα ήταν ότι τα άξια και συνεργάσιμα αυτά παιδιά έμειναν ικανοποιημένα από το εγχείρημα και είμαστε όλοι έτοιμοι για το επόμενο βήμα στον κόσμο της λογοτεχνίας.

Δρ. Αγαθοκλής Αζέλης